Hoe zit het nou echt met vet in voeding?

Veel mensen zijn bang voor vet in hun eten. Dat is jammer, want vet is niet zo slecht als we altijd dachten. Vet is juist nodigen maakt ons eten bovendien lekkerder en voedzamer. Hieronder vertellen we je alles over vet.

Functies van vet

Vet is een belangrijke voedingsstof die iedereen nodig heeft, net als koolhydraten en eiwitten. Vet levert energie, maar doet nog veel meer in je lichaam. Vet is opgebouwd uit vetzuren, die de bouwstenen vormen van alle cellen in ons lichaam. Daarnaast levert vet de essentiële vetzuren alfalinoleenzuur en linolzuur. Dit zijn vetzuren die het lichaam nodig heeft, maar niet zelf kan maken. Die essentiële vetzuren moeten we dus via onze voeding binnenkrijgen.

Verder leveren voedingsmiddelen die vet bevatten omega-3-vetzuren en de vetoplosbare vitamines A, D, E en K. Nog een belangrijke functie van vet: het geeft smaak aan je eten. Denk maar aan het scheutje room waardoor soepen romig en zacht smaken of wat olijfolie over een salade of gegrilde groenten om de smaak te verdiepen.

Ten slotte zorgt vet voor een langdurig verzadigd gevoel na een maaltijd. Vet vertraagt namelijk de snelheid waarmee je maag wordt geleegd. Daardoor heb je na een maaltijd met vet niet zo snel weer trek.

Vet in voeding

Soms kun je vet makkelijk herkennen in je eten, bijvoorbeeld de boter op een boterham of het vetrandje aan vlees. Maar vet zit ook in voedingsmiddelen waar je het niet direct ziet, zoals avocado's, noten of kaas. Lange tijd werd gedacht dat zo min mogelijk vet eten goed was voor je gezondheid en een gezond gewicht. Maar door vet uit je menu te verbannen heb je meer kans op tekorten aan voedingsstoffen zoals essentiële vetzuren en vitamines. Daarbij is vetvrij eten lastig vol te houden, juist omdat vetten zorgen voor een vol gevoel na het eten. Door vetvrij te eten kun je sneller last krijgen van trek tussendoor.

Verschil verzadigd en onverzadigd vet

Maar… het ene vet is het andere niet. Dat komt omdat vet een mix is van verschillende vetzuren. Er zijn grofweg drie soorten vetzuren: verzadigde vetzuren, onverzadigde vetzuren en transvetzuren. De meeste vetten bevatten een combinatie van onverzadigde vetzuren en verzadigde vetzuren. Hoewel de naam anders doet vermoeden, heeft dit niets met het verzadigingsgevoel te maken. De verschillende vetzuren hebben allemaal een andere chemische structuur, waardoor het lichaam er verschillend mee omgaat.

Heel globaal kun je zeggen dat onverzadigde vetzuren gunstiger zijn voor je gezondheid dan verzadigde vetzuren. Verzadigde vetten zitten vooral in dierlijke producten, zoals vlees, eieren en melkproducten. En ook in gebak, koek en kant-en-klaar producten zit vooral verzadigd vet. Verzadigd vet staat bekend als ongezond, maar voor verzadigd vet uit melkproducten lijkt een uitzondering te gelden. Deze verzadigde vetten hebben namelijk geen duidelijke nadelige invloed op hart en bloedvaten. Gunstige onverzadigde vetten vind je vooral in vis en plantaardige producten, zoals noten, zaden en pitten of plantaardige olie, zoals olijfolie.

Hoeveel vet is gezond?

Vet levert veel calorieën. Elke gram vet levert 9 kilocalorieën, terwijl een gram eiwit of koolhydraten maar 4 kilocalorieën bevat. Toch gaat vet wat je eet niet meteen door naar je buik, billen of bovenbenen. De vetvoorraden in je lichaam nemen alleen toe als je meer calorieën binnenkrijgt dan je verbruikt. Het maakt daarbij niet uit of het teveel aan calorieën afkomstig is van vetten of van andere voedingsstoffen als eiwitten, koolhydraten of alcohol.

Top 5 van voedingsmiddelen met gezonde vetten

1. Vette vis zoals zalm, makreel, haring of sardines
2. Noten (ongezouten)
3. Pitten en zaden, bijvoorbeeld lijnzaad, chiazaad, zonnebloempitten, pompoenpitten
4. Plantaardige olie zoals olijfolie, zonnebloemolie, lijnzaadolie
5. Avocado

Kun jij extra omega 3-vetzuren gebruiken? Doe de test en ontdek het product dat het beste bij je past!